RİBAT DERGİSİ 63.SAYFA

 

Hayata Notlar / EDEP/ Mart 2019

EDEP, BÜTÜN EDEPSİZLİKLERE SABRETMEKTİR

EDEB YA HU

Eline, diline, beline sahip çık ifadesinde şekillenen “edeb ya hu” sözü duvarlarda levha olarak kalmaması gereken herkesin aklına kazıyacağı, kalbine nakşedeceği bir hayat düsturu.

TDK, “Toplum töresine uygun davranma” şeklinde tanımlıyor Edebi. Herkesin de bir edep tanımı var.

Edep bütün edepsizliklere sabretmektir.

Kalbin ahlakına edep denir.

Edep Konuştuğun zaman dilini,

Yalnız kaldığın zaman kalbini

Dışarı çıktığın zaman gözünü korumaktır.

Şairler de edebi çok güzel yansıtmışlar beyitlerine.

Yunus Emre diyor ki;

Gezdim Halep ile Şam

Eyledim ilim talep

Meğer ilim bir hiçmiş

İlla edep illa edep

İstiklal şairimiz Mehmet Akif Ersoy’un birbirinden harika üç beyitini okumak istiyorum.

Ne irfandır veren ahlaka yükseklik ne vicdandır;

Fazilet hissi insanlarda Allah korkusundandır.

Ne ibrettir kızarmak bilmeyen çehren, bırak kardeşim tahsili;

Git önce, edep haya öğren

Haya sıyrılmış inmiş öyle yüzsüzlük ki, her yerde

Ne çirkin yüzler örtermiş meğer, bir incecik perde

Necip Fazıl Kısakürek’te Kuran’dan mülhem hicivli bir yorum getirmiş.

Bir insanda yok ise edep, neylesin medrese mektep!

Okusa alim olsa, yine merkep, yine merkep.

En güzel ve en anlamlı ifade biçimi peygamber efendimizden.

“Haya imandandır” buyurmuş.

Hz. Musa’nın Şuayb peygamberin kızlarıyla karşılaşmasını hatırlayın. Onlara yardım ettiğinde kızlarından biri babasına Hz. Musa’dan bahsedince Şuayp aleyhisselamda yanına çağırttırdı. Yolda giderlerken, Hz. Musa kızların arkaya geçmesini ve kendine yolu tarif etmelerini istedi. Bu, Kuran’ın bize verdiği çok önemli bir detay. Bunu hayatımızda acaba nasıl kullanabiliriz? Her gün komşumuzun kızı, iş yerinde birlikte çalıştığımız arkadaşlarımız, arkadaşlarımızın eşleri yolumuza çıkıyorlar. Biz de onların yoluna çıkıyoruz. O karşılaşma esnasında Allah’ın bize hatırlattığı bu kıssayı düşünün. Ben düşündüm hatta sınandım da. Edepsizlikleri hatırlatacak değilim. Söylenecek şey şu: Çok avam bir ifade gibi gelebilir ama düşünmeyenler için annelerini, kız kardeşlerini, kız çocuklarını hatırlatabiliriz. İğne-çuvaldız meselesi. Evet bugün Musa bulmak zor, Şuayp peygamber gibilerini bulmak da zor. Hatta Şuayp as’ın kızları gibi kızları bulmakta zor.

Konuşmak kolaydır zor olan susmaktır. Susmak, edeptendir. Sürekli konuşmanın, karşılık vermenin, inatlaşmanın pek çok yanlış örneğini yaşamış biri olarak “söz gümüşse, sükut altındır” sözünün gücünün büyüklüğüne gönülden inanıyorum. Susunca hakkının gasp edileceğini zannedenler için kısa bir not; Konuştukça hakkınızı devrettiğinizin farkında bile olmuyorsunuz.

//////

Bu ayın kitap listesinde neler var bir bakalım.

Edep ve Ahlak Düsturları

Saliha İnal

Edep Bir Tac İmiş

Dilaver Selvi

Çocuğumu nasıl terbiye ederim

Mustafa El-Adavi

Edep Ya hu!

Siraceddin Ünlüer

Adab-ı Muaşeret

Mustafa Necati Bursalı

Edep Eğitimi

Muallim Naci

daha fazla...

İYİLİĞE İNANIN

Hayatınız için, en çok neyi arzuluyorsunuz?




2019

OCAK

ŞUBAT

MART

2018

ARALIK

KASIM

EKİM

EYLÜL